Dursun Berk Blog

Giriş İnsan zihni, hakikati edilgin biçimde yansıtan saydam bir ayna değildir. Zihin, hakikate yönelen, onu kavramaya çalışan, kavradığını temsil eden ve temsil ettiği şeyi tarihsel, toplumsal, dilsel ve simgesel dolayımlar içinde yeniden üreten etkin bir örüntüleme alanıdır. Bu nedenle zihinsel olguların ve zihinsel örüntülere dayalı yapıların hakikati temsil etme kapasitesi,

Öz Olga Tokarczuk’un Yakub’un Kitapları, tarihsel romanın sınırlarını aşarak sürgün, Kabala, mesihçilik, kutsal metin, beden, kimlik ve modernliğin doğuşu üzerine çok katmanlı bir düşünce evreni kurar. Roman, Yakup Frank’ın kişiliği etrafında yalnızca on sekizinci yüzyıl Doğu Avrupa Yahudiliğinin dinsel ve toplumsal krizlerini değil, aynı zamanda Talmudcu ortodoksi

İnsanlık tarihi, yalnızca üretim araçlarının, siyasal kurumların, teknik aygıtların ya da ekonomik ilişkilerin tarihi değildir; aynı zamanda insan zihninin kendi kendisini kurma, kendisini anlama, kendisini simgeler içinde çoğaltma ve sonunda kendi yarattığı simgesel evrenler içinde yabancılaşma tarihidir. İnsan, doğanın bağrından kopup kendi bilincinin dar ama büyülü aynasına baktığı andan itibaren

‘’Suda Gördüm Yüzümü, Ondan Devşirdim Özümü’’ Özet Bu makale, Narkissos mitini bireysel bir narsisizm hikayesinden çok, insan türünün doğadan koparak zihninde metafizik bir düzlem oluşturan ve benzetişimci bir düşünceyle soyut değerler üzerinden metafizik bir varoluş inşa eden kültürel bir varlık haline dönüşümünü temsil eden bir alegori olarak ele almaktadır. İnsan,

Her büyük edebî yapıt, yalnızca bireyin iç dünyasını değil, aynı zamanda ait olduğu çağın içsel yarılmalarını da görünür kılar. Robert Musil’in Niteliksiz Adam’ı, yalnızca bireysel bir yabancılaşma romanı değil, bir çağın ruhuyla hesaplaşmadır. Bu yazının başlığı olan “Zamanın Ruhuyla Yüzleşmek”, tam da bu yüzleşmenin hem bireysel hem de

Thomas Hardy’nin *Tess of the d’Urbervilles* romanı, İngiliz edebiyatının yalnızca dramatik bir anlatısı değil; insanlığın binlerce yıldır taşıdığı varoluşsal çatlağın modern çağdaki en çıplak biçimde görünür hâle geldiği büyük bir bilinç sahnesidir. Hardy’nin bu romanda işlediği temel düşünce, insanın doğal varoluşuyla tarih boyunca örülmüş kültürel bilinç yapıları

Bir kültürün insanlık tarihinin ortak belleğine yerleşmesi, yalnızca düşünsel üretiminin derinliğiyle açıklanamaz. Düşünce, kendi başına doğduğu coğrafyanın sınırlarını aşmaya yetmez; onu taşıyacak yollar, kurumlar, diller, yasalar, kentler, ordular, ticaret ağları, tapınaklar, okullar, kütüphaneler ve siyasal örgütlenmeler gerekir. Kültür, ancak bir taşıyıcı beden bulduğunda tarihsel bir güç hâline gelir. Bu nedenle

Dostoyevski’nin roman evreninde insan, hiçbir zaman yalnızca kendi bireysel psikolojisinin sınırları içinde anlaşılabilecek yalın bir varlık değildir. O, tarihsel koşulların, toplumsal normların, metafizik boşlukların, bastırılmış arzuların, ahlaki kırılmaların, inançla kuşku arasındaki derin çatlağın içinden konuşan trajik bir varlıktır. Dostoyevski’nin kişileri, gündelik hayatın sıradan akışı içinde beliren roman kahramanları

Giriş “Mors et vita in manu linguae” — ölüm ve yaşam dilin elindedir. Bu latin sözü, ilk bakışta bireysel ahlak alanına aitmiş gibi görünse de, tarihsel ve toplumsal düzeyde daha geniş bir anlam ufkuna sahiptir. Çünkü dil, yalnızca insanın dünyayı adlandırma aracı değildir; aynı zamanda dünyanın insan bilincinde nasıl kurulacağını, nasıl

Öz Bu çalışma, insanın türsel varoluşunu “saçma olan” ile “anlamlı olan” arasındaki temel çelişki bağlamında ele almaktadır. Makalenin ana savı, insanın doğanın zorunlu düzeni içinde varlık kazanan; fakat bilinç aracılığıyla bu zorunluluğu aşmaya, anlamlandırmaya ve evrensel hakikatle özdeşleşmeye yönelen trajik bir varlık olduğudur. Bu çerçevede “varlık-bilinç çelişkisi”, insanın hem kültür

İnsan, varoluşunu anlamlandırma ve türün varlığını güvenli bir yapı içinde sürdürebilme arayışıyla, zihnindeki imgelerden ve değer örüntülerinden oluşturduğu metafizik dünyasında kutsal iradeyi, yani varoluşunu belirleyen gücü merkeze koyar. Bu, bilinç ile bilinçaltı arasındaki, bir başka deyişle id, ego ve süperego arasındaki ilişkiyi şekillendiren varoluşsal bir dinamiğe dönüşür. Aynı zamanda, zihinsel

Özet İnsan başı, yalnızca bir anatomik yapı değil, doğanın kendi bilincine ulaşma çabasında bir eşiği temsil eder. Bu makale, baş-beyin-çene üçlüsünün evrimini biyolojik, nörofizyolojik ve sosyo-kültürel boyutlarıyla ele alarak, insanın doğadan kültüre geçişindeki temel dinamikleri tartışır. Ateşin kullanımı, beslenme biçimlerinin değişimi, tarım ve mutfak olgusunun kurumsallaşmasıyla ortaya çıkan biyomekanik, bilişsel